กรมวิชาการเกษตร เดินหน้าพัฒนาชีวภัณฑ์สูตรใหม่ "DOA KK Seed-01" นวัตกรรมชีวภาพที่ช่วยควบคุมโรคผลเน่าแบคทีเรียในกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลแตง ลดการพึ่งพาสารเคมี พร้อมยกระดับมาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์ไทยให้แข่งขันได้ในระดับสากล

กรมวิชาการเกษตร ขานรับนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยกระดับสินค้าเกษตรด้วยงานวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม ควบคู่กับการส่งเสริมเกษตรปลอดภัย ลดการใช้สารเคมี และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยในตลาดโลก เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารและเพิ่มมูลค่าภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน

นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ปัญหาสำคัญที่ผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ต้องเผชิญ คือ โรคผลเน่าแบคทีเรีย ซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่ติดมากับเมล็ดพันธุ์ แม้ภายนอกเมล็ดจะดูสมบูรณ์ แต่ภายในอาจมีเชื้อสาเหตุโรคแฝงอยู่ เมื่อเมล็ดถูกนำไปเพาะปลูก เชื้อแบคทีเรียจะเจริญเติบโตไปพร้อมกับต้นพืช และแสดงอาการได้ตั้งแต่ระยะต้นกล้า ใบ ลำต้น จนถึงผลผลิต ทำให้เกิดความเสียหายทั้งด้านผลผลิตและคุณภาพ โดยปัญหาดังกล่าวไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะเกษตรกรผู้ปลูกเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ ผู้ส่งออก และอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ไทยทั้งระบบ เนื่องจากหลายประเทศมีมาตรการตรวจสอบเมล็ดพันธุ์อย่างเข้มงวด หากตรวจพบเชื้อสาเหตุโรค อาจถูกปฏิเสธการนำเข้า ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นและโอกาสทางการค้าของประเทศไทย การป้องกันโรคตั้งแต่ต้นทางของกระบวนการผลิต จึงถือเป็นหัวใจสำคัญของการยกระดับมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ไทย

กรมวิชาการเกษตร ได้ศึกษาคัดเลือกจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ที่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียสาเหตุโรคผลเน่าแบคทีเรีย ผ่านการวิจัยและทดสอบอย่างต่อเนื่องจนพัฒนาเป็นชีวภัณฑ์สูตรใหม่ "DOA KK Seed-01" ที่อาศัยกลไกทางธรรมชาติของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในการแข่งขัน ยับยั้ง และลดการเจริญเติบโตของเชื้อสาเหตุโรค โดยไม่ทิ้งสารตกค้างที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม ถือเป็นการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ด้านจุลชีววิทยาและเทคโนโลยีชีวภาพที่ช่วยยกระดับการผลิตเมล็ดพันธุ์ของประเทศ

จุดเด่นของ DOA KK Seed-01 คือ การนำไปใช้ตั้งแต่กระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ ก่อนที่เมล็ดจะถูกส่งต่อไปยังแปลงเพาะปลูก เมื่อจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์เคลือบอยู่บนผิวเมล็ด จะช่วยลดโอกาสการอยู่รอดของเชื้อสาเหตุโรค พร้อมสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการงอกของเมล็ด ส่งผลให้ต้นกล้ามีความแข็งแรง ลดความสูญเสียในระยะเริ่มต้น และช่วยป้องกันโรคเชิงรุกตั้งแต่ต้นเหตุ แทนการรอให้เกิดการระบาดแล้วจึงใช้สารเคมีควบคุม

ด้านนายสิทธิพงศ์ ศรีสว่างวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชขอนแก่น กล่าวว่า ชีวภัณฑ์สูตรใหม่ "DOA KK Seed-01" มีประสิทธิภาพในการควบคุมโรค ช่วยลดการใช้สารเคมีในระบบการผลิต สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนา เกษตรปลอดภัย เกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy) ช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของเกษตรกร ผู้ปฏิบัติงาน และผู้บริโภค พร้อมทั้งรักษาสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่การเกษตร อันเป็นแนวทางที่ตลาดโลกให้ความสำคัญมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ด้านอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ไทย นับเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพสูงและสร้างรายได้จากการส่งออกปีละหลายพันล้านบาท การพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อยกระดับคุณภาพเมล็ดพันธุ์จึงเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ชีวภัณฑ์ DOA KK Seed-01 สูตรใหม่ไม่เพียงช่วยลดปัญหาโรคผลเน่าแบคทีเรีย แต่ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพเมล็ดพันธุ์ไทย รองรับมาตรฐานการค้าระหว่างประเทศ และเพิ่มโอกาสการส่งออกไปยังตลาดโลก

ศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชขอนแก่น กรมวิชาการเกษตร ยังคงเดินหน้าวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านเมล็ดพันธุ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรและผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการยกระดับภาคการเกษตรไทยด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรและเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารของประเทศ

“จากเมล็ดพันธุ์เพียงเมล็ดเดียวสู่ความมั่นคงทางอาหารของประเทศ ชีวภัณฑ์ DOA KK Seed-01 สูตรใหม่ คือ ผลลัพธ์ของงานวิจัยที่ผสานองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ผนวกเข้ากับความต้องการของภาคการผลิต ช่วยปกป้องเมล็ดพันธุ์จากโรคสำคัญ ลดการใช้สารเคมี ยกระดับมาตรฐานการผลิต และสร้างความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ไทย เพราะอนาคตของภาคการเกษตรที่เข้มแข็ง เริ่มต้นจากเมล็ดพันธุ์ที่แข็งแรง และนวัตกรรมที่ไม่หยุดพัฒนา”