จังหวัดนครพนม ในช่วงนี้ปัญหาภัยแล้งเริ่มส่งผลกระทบขยายวงกว้างต่อเนื่อง ทำให้แม่น้ำสาขาหลายสายแห้งขอด มีชาวบ้านบางส่วนยังคงมีความเชื่อในการสืบสานประเพณีโบราณเลี้ยงผีบรรพบุรุษเพื่อขอฝน

เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2559 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่จังหวัดนครพนม ในช่วงนี้ปัญหาภัยแล้งเริ่มส่งผลกระทบขยายวงกว้างต่อเนื่อง หลังจากระดับแม่น้ำโขงลดลงอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันอยู่ที่ระดับประมาณ 2-3 เมตร ทำให้แม่น้ำสาขาหลายสายแห้งขอด ชาวบ้านหลายพื้นที่เริ่มขาดแคลนน้ำในการอุปโภคบริโภค รวมถึงพื้นที่การเกษตร โดยทางจังหวัดนครพนม ได้ระดมทุกภาคส่วนเร่งสำรวจให้ความช่วยเหลือ ขณะเดียวกันนอกจากจะรอการช่วยเหลือจากหน่วยงานภาครัฐ ได้มีชาวบ้านบางส่วนยังคงมีความเชื่อในการสืบสานประเพณีโบราณ เพื่อประกอบพิธีกรรมในการขอฟ้าขอฝน ให้ตกต้องตามฤดูกาล สร้างความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติ คือ ประเพณีเลี้ยงผีหมอ หรือการบูชาผีบรรพบุรุษ และผีปู่ตา ที่เชื่อว่าเป็นผู้ดูแลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล

เช่นเดียวกับชาวบ้านชนเผ่าไทย้อ บ้านใหม่วังเซือม ต.ปลาปาก อ.ปลาปาก จ.นครพนม ถือเป็นอีกหมู่บ้านหนึ่งที่ยังคงสืบสานประเพณีโบราณ เกี่ยวกับประเพณีเลี้ยงผีหมอ ทุกปีในช่วงเดือนมีนาคม และเดือนเมษายน ชาวบ้านในพื้นที่ ต.ปลาปาก อ.ปลาปาก จ.นครพนม จะร่วมกันจัดประเพณีเลี้ยงผีหมอ เพื่อเป็นการบูชาบวงสรวงผีบรรพบุรุษ รวมถึงผีสางเทวดาอารักษ์ ผีปู่ตา ที่เชื่อว่าเป็นผู้ดูแลปกปักษ์รักษา ชาวบ้านในพื้นที่ รวมถึงเป็นผู้ดลบันดาล ให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูการ และมีความอุดมสมบูรณ์ ทำให้ชาวบ้านมีอยู่มีกิน ไม่ขาดแคลน หรือเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ

สำหรับการประกอบพิธีของชาวบ้าน จะมีผู้นำหรือที่เรียกว่าแม่หมอ คือ คุณยายขินทอง สุนิกร อายุ 80 ปี หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าแม่หมอเหยา จะนำตัวแทนหมอเหยา หรือผีหมอ เหมือนผู้เป็นร่างทรงที่สามารถสื่อสารกับผีสางเทวดา ได้ จากหมู่บ้านต่างๆ ในพื้นที่ ตลอดจนลูกหลานที่มีความเคารพนับถือ มารวมตัวกันในสถานทีประกอบพิธีของหมู่บ้าน ร่วมกันประกอบพิธี คาราวะบูชา บวงสรวง ถวายเครื่องเซ่นไหว้ ข้าวปลาอาหาร ทั้งของหวาน ของ คาว ก่อนประกอบพิธีตามความเชื่อ อัญเชิญเทวดา ผีบรรพบุรุษ รวมถึงผีปู่ตา มารับเครื่องเซ่นไหว้ ก่อนอัญเชิญผีบรรพบุรุษ ผีปู่ตา ร่วมฟ้อนรำตามจังหวะดนตรีพื้นบ้าน ที่เป็นการรำบูชาบวงสรวง สร้างความรื่นเริง ซึ่งเชื่อกันว่าจะมีดวงวิญญาณผีปู่ตา ผีบรรพบุรุษ มาเทียมร่าง คล้ายกับประทับร่างทรงบรรดาแม่หมอ พ่อหมอ แสดงออกถึงความเคารพศรัทธา และแต่ละคนจะมีอาการร่ายรำที่แตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับการดลใจของผีบรรพบุรุษ ไปจนถึงการประกอบพิธีกรรมทางความเชื่อต่างๆ

ที่สำคัญในการประกอบพิธีงานบุญเลี้ยงผีหมอ หรือหมอเหยา ไม่เพียงเป็นการบูชาผีปู่ตา ผีบรรพบุรุษ ยังเป็นพิธีกรรมที่สามารถเสี่ยงทายทำนายทายทัก ดวงชะตา หรือทำนายในเรื่องของสภาพดินฟ้าอากาศ ไปจนถึงการเสี่ยงทายเพื่อหาสาเหตุอาการของผู้ที่เจ็บป่วย เนื่องจากในอดีตไม่มีการรักษาพยาบาลที่ทันสมัย จึงต้องอาศัยการรักษาตามประเพณีความเชื่อรวมถึงไสยศาสตร์ ซึ่งมีบางคนที่เจ็บป่วยรักษาจากแพทย์แผนปัจจุบันไม่หาย แต่มารักษาจากการเหยาของแม่หมอ กับหายแบบเหลือเชื่อ ทำให้มีชาวบ้านบางส่วนยังคงมีความเชื่อ ศรัทธา และสืบสานประเพณีเลี้ยงผีหมอ มาจากอดีตถึงปัจจุบัน และเชื่อว่าหากได้ทำบุญเลี้ยงผีหมอ ผีบรรพบุรุษ ผีเจ้าปู่ จะทำให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล รวมถึงไม่เกิดความแห้งแล้ง จะทำให้ชาวบ้านมีอยู่มีกิน และสามารถทำนาได้ตามฤดูกาล จึงยึดถือจัดงานบุญเลี้ยงผีขึ้นทุกปี ในช่วงหน้าแล้ง ให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล และมีความอุดมสมบูรณ์ไม่แห้งแล้ง ทำให้พืชผลการเกษตรของชาวบ้านได้รับผลผลิตที่ดี อีกทั้งชาวบ้านยังเชื่อว่า ปัจจุบันความทันสมัยสังคมเปลี่ยนแปลง ทำให้ชาวบ้านไม่ยึดถือประเพณีโบราณ ไม่เคารพนับถือผี ทำให้เกิดเหตุร้าย เกิดภัยธรรมชาติ และเกิดความแห้งแล้ง ข้าวปลาในนาไม่อุดมสมบูรณ์

Cr.พัฒนพงษ์ นครพนม