พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงสร้างโรงเรียนร่มเกล้าแห่งแรก ด้วยทุนทรัพย์ส่วนพระองค์ หลังเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในภาคอีสาน เพื่อให้โอกาสทางการศึกษากับเด็กและประชาชนในพื้นที่คอมมิวนิสต์ ที่จังหวัดมุกดาหาร

ภาพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อปี 2516 ซึ่งสมัยนั้นเป็นพื้นที่ซึ่งมีผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์พยายามเข้าไปมีอิทธิพล ด้วยพระบารมี และพระเมตตาที่เปี่ยมล้น พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จึงทรงโปรดให้สร้างโรงเรียนเพื่อการพัฒนาพื้นที่ต่อไปในอนาคต

นายโสภณ แก่นงาม ผู้อำนวยการโรงเรียนร่มเกล้า เล่าว่า ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระองค์ได้พระราชทานทุนทรัพย์ส่วนพระองค์ เป็นเงิน จำนวน 92,063 บาท ในการก่อสร้างอาคารเรียนถาวร ขนาด 5 ห้องเรียน และ ในวันที่ 30 ตุลาคม 2516 ได้เสด็จพระราชดำเนิน พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์ พระบรมราชินีนาถ มาทรงเปิดอาคารเรียน และได้พระราชทานนามว่า 'โรงเรียนร่มเกล้า' ซึ่งเป็นโรงเรียนพระราชทานแห่งแรกของประเทศไทย

ขณะที่นายแสวง เชื้อคำจันทร์ อายุ 61 ปี ชาวบ้านหนองแคน ตำบลหนองแคน อำเภอดงหลวง ซึ่งได้เฝ้ารับเสด็จพระองค์ท่าน บอกว่าชาวหนองแคนต่างรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ จากน้ำพระทัยของพระองค์ท่าน และต่อมาพระองค์ก็ได้สร้างอ่างเก็บน้ำหลายแห่ง อันเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ และไม่มีวันลืมเลือน

ชาวตำบลหนองแคน กล่าวว่าจะทำความดีและดูแลลูกหลานให้ตั้งใจเรียนเติบโตเป็นคนดี และดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง เพื่อตอบแทนในพระมหากรุณาธิคุณ ที่ทรงให้ชีวิตที่ดีกับปวงชนชาวไทยไม่ว่าจะอยู่ในพื้นที่ไหน พระองค์ก็เสด็จไปเพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขของพสกนิกรของพระองค์ ในทุกพื้นที่มาอย่างยาวนานตลอดการครองราชย์