"อุโมงค์งาว" อุโมงค์เดินรถไฟยาวที่สุดในประเทศ 6.2 กม. เจาะทะลุสำเร็จ เดินหน้ารถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ เชื่อมเศรษฐกิจภาคเหนือ เปิดให้บริการภายในปี 2571

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานในพิธีเจาะทะลุอุโมงค์งาว (Tunnel Breakthrough) ในโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย-เชียงราย-เชียงของ สัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย–งาว ณ อำเภองาว จังหวัดลำปาง โดยมีนายปิยพงษ์ จิวัฒนกุลไพศาล ปลัดกระทรวงคมนาคม นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย นายพัชระ สิมะเสถียร รองผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง และคณะผู้บริหารกระทรวงฯ ให้การต้อนรับ

นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า การเจาะทะลุอุโมงค์งาวครั้งนี้ ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญของการพัฒนาระบบรางไทย ในการขับเคลื่อนโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบรางของประเทศ โดยเฉพาะการก่อสร้างอุโมงค์รถไฟผ่านพื้นที่ภูเขาที่มีสภาพธรณีวิทยาซับซ้อน ซึ่งต้องอาศัยเทคโนโลยีก่อสร้างที่ทันสมัยและการวางแผนอย่างรอบคอบ นับเป็นผลงานที่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพด้านวิศวกรรมของไทย และความสามารถในการบริหารจัดการโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ เพื่อยกระดับโครงข่ายรถไฟให้มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และรองรับการเดินทางและการขนส่งสินค้าในอนาคต

ด้านนายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การรถไฟฯ ให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการและกำกับการดูแลการก่อสร้างโครงรถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะงานก่อสร้างอุโมงค์ที่มีข้อจำกัดด้านภูมิประเทศและสภาพธรณีวิทยา ซึ่งมีความซับซ้อนและแตกต่างกันในแต่ละช่วงของการขุดเจาะ ทำให้ รฟท. จำเป็นต้องใช้เทคนิคและวิธีการก่อสร้างเฉพาะทาง ควบคู่กับการตรวจสอบและควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยอย่างใกล้ชิดในทุกขั้นตอน อย่างไรก็ตาม การรถไฟฯ จะเดินหน้าติดตามและเร่งรัดงานก่อสร้างในส่วนที่เหลือ ควบคู่กับการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัย เพื่อให้โครงการแล้วเสร็จและสามารถเปิดให้บริการแก่ประชาชนได้ตามแผนที่กำหนด

สำหรับอุโมงค์งาว ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีความยาว 6,215 เมตร นับเป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทย โดยใช้เทคนิคและมาตรฐานวิศวกรรมก่อสร้างเช่นเดียวกับอุโมงค์สอง จังหวัดแพร่ ซึ่งต้องขุดเจาะผ่านชั้นหินที่มีความซับซ้อนทางธรณีวิทยา ทั้งหมวดหินผาแดง หมวดหินวังชิ้น และหมวดหินก้างปลา ประกอบด้วยหินปูนชั้นหนา และหินเถ้าภูเขาไฟที่มีอายุทางธรณีวิทยาหลายร้อยล้านปี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและเร่งรัดการก่อสร้าง การรถไฟฯ ได้นำเทคนิคการขุดเจาะอุโมงค์เบี่ยง หรืออุโมงค์เดี่ยว (Adit) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.5 เมตร มาใช้บริเวณช่วงกลางอุโมงค์ เพื่อเพิ่มพื้นที่ปฏิบัติงานขุดเจาะอีก 2 จุด ทำให้สามารถดำเนินงานจากหลายด้านได้พร้อมกัน โดยแบ่งแนวอุโมงค์ออกเป็นช่วงทิศใต้ (ตั้งแต่ปากอุโมงค์ฝั่งใต้ถึง Adit) ระยะทางประมาณ 3,831 เมตร และช่วงทิศเหนือ (ตั้งแต่ปากอุโมงค์ฝั่งเหนือถึง Adit) ระยะทางประมาณ 2,384 เมตร ช่วยเพิ่มความคล่องตัวและประสิทธิภาพในการก่อสร้าง สำหรับการขุดเจาะอุโมงค์งาว เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 22 ธันวาคม 2566 ปัจจุบันเหลือระยะขุดเจาะอีก 24.30 เมตร และคาดว่าจะขุดแล้วเสร็จในธันวาคม 2569

ทั้งนี้ ภายหลังการขุดเจาะแล้วเสร็จ การรถไฟฯ จะเดินหน้าดำเนินงานโครงสร้างและติดตั้งระบบวิศวกรรมภายในอุโมงค์ รวมถึงระบบที่เกี่ยวข้องกับการเดินรถ และความปลอดภัย ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจสอบและทดสอบระบบ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเปิดให้บริการภายในปี 2571

ความก้าวหน้าภาพรวมของโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ ณ เดือนตุลาคม 2569 มีผลงานก่อสร้างสะสม 74.076% โดยแบ่งเป็น
* สัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย–งาว ผลงาน 75.898%
* สัญญาที่ 2 ช่วงงาว–เชียงราย ผลงาน 75.124%
* สัญญาที่ 3 ช่วงเชียงราย–เชียงของ ผลงาน 70.125%

เมื่อโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของแล้วเสร็จ จะเป็นอีกหนึ่งโครงข่ายคมนาคมสำคัญที่ช่วยยกระดับการเดินทางและการขนส่งสินค้าของภาคเหนือ เชื่อมโยงพื้นที่จังหวัดแพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย สู่ชายแดนไทย–ลาว ผ่านอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย เพิ่มโอกาสทางการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว ตลอดจนสนับสนุนการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ และเสริมศักยภาพการแข่งขันทางเศรษฐกิจของไทยในระยะยาวต่อไป