กรมการปกครอง ร่วมกับ ป.ป.ช., ป.ป.ท., ตำรวจ และดีเอสไอ บุกจับแก๊งทุจริตทำบัตรเลข 0 ให้ต่างด้าว อ.ไชยปราการ พบข้อมูลจัดทำไปแล้ว 5,044 ราย เจตนาเก็บลายนิ้วมือไม่สมบูรณ์ เพื่อเลี่ยงระบบตรวจสอบ และออกเล่มทะเบียนบ้านโดยไม่มีบ้านจริง ผู้ช่วยนายทะเบียนเอี่ยว 3 ราย (ปัจจุบันตายแล้ว 2) พยานรับรอง 11 คน ต่างด้าว 23 คน

วันที่ 26 สิงหาคม 2569 นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ อธิบดีกรมการปกครอง แถลงผลปฏิบัติการ “สยบภัยไชยปราการ” ปราบปรามขบวนการทุจริตการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน และการจัดทำบัตรประจำตัวบุคคลผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน (บัตรเลข 0) ให้แก่บุคคลต่างด้าวโดยมิชอบ ในพื้นที่ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ โดยร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ, สำนักงาน ป.ป.ช., สำนักงาน ป.ป.ท. จังหวัดเชียงใหม่, กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

อธิบดีกรมการปกครอง กล่าวว่า สืบเนื่องจากกรมการปกครองได้รับข้อมูลจากสำนักงาน ป.ป.ช. เพื่อดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีการทุจริตการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน และจัดทำบัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน (บัตรเลข 0) ให้แก่บุคคลต่างด้าวโดยมิชอบ ในพื้นที่ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ ในห้วงปี พ.ศ. 2559 - พ.ศ. 2565 ซึ่งได้มีการดำเนินการไปแล้วแต่ยังไม่มีความคืบหน้า ประกอบกับศูนย์ต่อต้านภัยความมั่นคงทางทะเบียน กรมการปกครอง (DOPA N.I.C.E. - Center) ได้รับแจ้งเบาะแสว่า มีบุคคลสัญชาติจีนมาดำเนินการลักษณะดังกล่าวในพื้นที่เดียวกัน โดยเสียค่าตอบแทนเป็นจำนวนเงินกว่า 100,000 บาท เพื่อให้ได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนและจัดทำบัตรเลข 0 เพื่อประโยชน์ในการเข้าถึงสวัสดิการของรัฐ การขออนุญาตทำงาน การอยู่อาศัยในประเทศไทย รวมไปถึงการพัฒนาสถานะที่อาจยื่นคำขอมีสัญชาติไทยในอนาคตได้อีกด้วย

ชุดปฏิบัติการสืบสวนฯ DOPA N.I.C.E. ปค. ได้ร่วมกับ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงและประสานข้อมูลจาก สำนักงาน ป.ป.ช. พบว่า ในห้วงเวลา พ.ศ. 2559 – พ.ศ. 2565 มีการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนโดยมิชอบ จำนวนกว่า 5,044 ราย โดยมีพฤติการณ์เจตนาจัดเก็บลายนิ้วมือไม่สมบูรณ์ (ไม่เต็มลายนิ้วมือ) เพื่อหลีกเลี่ยงระบบตรวจสอบพบความซ้ำซ้อนกับบุคคลต่างด้าวในฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร โดยสร้างพยานหลักฐานอันเป็นเท็จ กล่าวคือ มีการรับรองให้เพิ่มชื่อให้ทะเบียนบ้าน ตั้งชื่อตัวให้ต่างกันระหว่างชื่อตามหนังสือเดินทางกับบัตรเลข 0 โดยบุคคลนั้นไม่ได้มีภูมิลำเนาอยู่ในพื้นที่และไม่มีบ้านอันจะอาศัยอยู่ได้จริง ไม่มีสถานที่ตั้งของบ้าน มีแต่เพียงเล่มทะเบียนบ้าน ประกอบกับมีรายการบุคคลต่างด้าวถูกเพิ่มชื่อเข้าบ้านในลักษณะดังกล่าวเป็นจำนวนมากผิดปกติ อีกทั้งเอกสารหลักฐานทางทะเบียนสูญหายเกือบทั้งหมด จึงเชื่อได้ว่าเป็นการกระทำการเพื่อให้บุคคลต่างด้าวได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียนและการจัดทำบัตรเลข 0 โดยมิชอบ ทั้งที่ปรากฏข้อเท็จจริงโดยมีเอกสารยืนยันว่าเป็นผู้มีสัญชาติอื่น เช่น หนังสือสำคัญประจำตัว หนังสือเดินทาง บัตรประจำตัวแรงงานต่างด้าว เป็นต้น โดยตรวจพบว่า มีเจ้าหน้าที่รัฐ ในฐานะผู้ช่วยนายทะเบียนที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3 ราย (ปัจจุบันเสียชีวิตแล้ว 2 ราย)

กรมการปกครอง จึงได้มอบหมายเจ้าหน้าที่ดำเนินการร้องทุกข์กล่าวโทษ ต่อพนักงานสอบสวน สภ.ไชยปราการ ให้ดำเนินคดีกับผู้ซึ่งน่าเชื่อว่ากระทำความผิด จนนำไปสู่การออกหมายจับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 35 คน (หมายจับจำนวน 36 หมายและหมายค้นจำนวน 12 หมาย) ได้แก่
1. เจ้าหน้าที่ของรัฐ จำนวน 1 คน ในข้อหาปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ โดยมิชอบ และเป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่ทำเอกสาร รับรองเอกสารอันเป็นเท็จ หรือกระทำการเพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นมีชื่อหรือมีรายการอย่างหนึ่งอย่างใดในทะเบียนบ้านหรือเอกสาร การทะเบียนราษฎรอื่นโดยมิชอบ ซึ่งเป็นการกระทำการทุจริตทางทะเบียนในประการที่น่าเชื่อได้ว่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน
2. พยานรับรอง จำนวน 11 คน เป็นผู้สนับสนุนความผิดเกี่ยวกับทะเบียนราษฎร รวมถึงความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาฐานสนับสนุนเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ และแจ้งข้อความอันเป็นเท็จเพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นมีชื่อหรือมีรายการอย่างหนึ่งอย่างใดในทะเบียนบ้านหรือเอกสารการทะเบียนราษฎรอื่นโดยมิชอบ ซึ่งเป็นการกระทำการทุจริตทางทะเบียนในประการ ที่น่าเชื่อได้ว่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน
3. คนต่างด้าว จำนวน 23 คน มีความผิดฐานเป็นคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย แจ้งข้อความอันเป็นเท็จเพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นมีชื่อหรือมีรายการอย่างหนึ่งอย่างใดในทะเบียนบ้าน หรือเอกสารการทะเบียนราษฎรอื่นโดยมิชอบ ซึ่งเป็นการกระทำการทุจริตทางทะเบียนในประการ ที่น่าเชื่อได้ว่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน

สำหรับการดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดในปฏิบัติการครั้งนี้ ถือเป็นการดำเนินการปราบปรามการทุจริตทางทะเบียนอย่างต่อเนื่อง โดยการกระทำดังกล่าวมิได้เป็นเพียง การปลอมแปลงเอกสารหรือแจ้งข้อมูลเท็จทางทะเบียนราษฎรเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบ อย่างร้ายแรงต่อความมั่นคงและระบบเศรษฐกิจของประเทศ เนื่องจากเป็นช่องทางนำไปสู่การเบียดบังทรัพยากรของประชาชนชาวไทยโดยมิชอบ โดยขอให้พี่น้องประชาชนทุกท่าน ได้มั่นใจว่าทางเจ้าหน้าที่จะเร่งตรวจสอบและขยายผลอย่างเคร่งครัดตามพยานหลักฐาน และข้อเท็จจริงโดยไม่ละเว้น

สำหรับรายการที่ตรวจสอบแล้ว พบว่าเป็นการกระทำผิดที่แน่ชัด จำนวน 74 รายการ อ.ไชยปราการ ได้ดำเนินการจำหน่าย ยกเลิก เพิกถอนรายการทางทะเบียนที่ได้มาโดยมิชอบด้วยกฎหมายแล้ว และในส่วน 23 รายที่ดำเนินการจับกุมในวันนี้ อ.ไชยปราการ จะเร่งดำเนินการจำหน่าย ยกเลิก เพิกถอนรายการทางทะเบียนดังกล่าวโดยเร็ว

นอกจากนี้ ในส่วน 4,947 รายการที่ต้องสงสัยเข้าข่ายเป็นการได้รายการทางทะเบียนมาโดยมิชอบด้วยกฎหมาย กรมการปกครอง จะร่วมกับ อ.ไชยปราการ และ จ.เชียงใหม่ ดำเนินการกำหนดให้เป็นบุคคลเฝ้าระวัง (Caution Sign) ในระหว่างกระบวนการขยายผลการตรวจสอบ โดยให้ จ.เชียงใหม่ แต่งตั้งคณะทำงาน เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง และหากพบว่าเป็นการได้รายการทางทะเบียนมาโดยมิชอบ จะดำเนินการจำหน่าย ยกเลิก เพิกถอนรายการที่ทุจริตต่อไป และในส่วนกรณีเจ้าหน้าที่ ที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดเพิ่มเติมจะดำเนินการทางวินัยและทางอาญาอย่างเด็ดขาดโดยไม่ละเว้น