"ไชยชนก" แถลงปม 5 บัญชีอวตารไลฟ์อนาจาร ซัด Meta อ้างใช้ AI ตรวจจับไม่เจอ ฟังไม่ขึ้น ยังไม่ชัดว่าต้นทางอยู่ในไทยหรือต่างประเทศ

วันนี้ (25 พ.ค.2569) นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม แถลงข่าวหลังประชุมหารือ เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามการกระทำผิดทางกฎหมาย ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย กรณีไลฟ์สดอนาจาร

นายไชยชนกกล่าวว่า ได้เรียกประชุมด่วนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผู้แทนบริษัท เมตา (Meta) เจ้าของแพลตฟอร์มเฟซบุ๊ก ภายหลังเกิดกรณีไลฟ์สดอนาจารบนโซเชียลมีเดียต่อเนื่องในช่วง 2 วันที่ผ่านมา

พร้อมยืนยันว่า รัฐบาลจะดำเนินคดีกับทั้งผู้ไลฟ์ ผู้แชร์ และตรวจสอบความรับผิดของแพลตฟอร์มตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 15 ที่ขณะนี้ให้ บริษัท เมตา ส่งรายละเอียดชี้แจงเพิ่มใน 3-5 วัน รวมถึงเตรียมยกระดับกฎหมายให้แพลตฟอร์มต้องรับผิดร่วม ต่อการกระทำผิดทุกประเภทบนระบบของตน

นายไชยชนก ระบุว่า กระทรวงดีอีและทุกหน่วยงานไม่ได้นิ่งนอนใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยทำงานร่วมกันตั้งแต่วันเสาร์ (23 พ.ค.) ที่ผ่านมา ก่อนเรียกประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้บริหารเมตาเข้าหารือกว่า 2 ชั่วโมง เพื่อหามาตรการรับมือและแนวทางดำเนินคดี

แต่ปัจจุบันประกาศกระทรวงภายใต้มาตรา 15 ของ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ กำหนดให้แพลตฟอร์มมีเวลา 24 ชั่วโมงในการนำคอนเทนต์ผิดกฎหมายออก หากดำเนินการทันเวลาก็อาจได้รับการยกเว้นความรับผิด

อย่างไรก็ตามมองว่า ตามกฎหมายที่กำหนดเวลา 24 ชั่วโมง ไม่สอดคล้องกับโลกออนไลน์ในปัจจุบัน และเตรียมปรับเกณฑ์ใหม่ให้แตกต่างตามลักษณะความผิด เช่น คอนเทนต์อนาจาร สแกมเมอร์ หรือคอนเทนต์กระทบความมั่นคง ซึ่งอาจลดเวลาลงเหลือเพียงไม่กี่ชั่วโมง

โดยรัฐบาลเตรียมปรับปรุงกฎหมายที่เดิมกำหนดให้แพลตฟอร์มร่วมรับผิด เฉพาะกรณีหลอกลวงทางการเงิน ให้ครอบคลุมการกระทำผิดกฎหมายทุกประเภท บนแพลตฟอร์ม หากผู้ให้บริการละเลยหรือไม่มีมาตรการป้องกันเพียงพอ

ทั้งนี้กระบวนการแก้กฎหมาย และออกประกาศใหม่ อาจใช้เวลาอย่างน้อย 1-2 เดือน เนื่องจากต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ

จากเดิมที่กฎหมายกำหนดเฉพาะกรณีสูญเสียเงิน เราจะขยายให้เป็นการกระทำผิดกฎหมายโดยรวมทั้งหมด หากแพลตฟอร์มไม่ใส่ใจดูแล ก็ต้องร่วมรับผิดด้วย

เบื้องต้นทางบริษัท เมตาชี้แจงว่า คอนเทนต์ดังกล่าวหลุดระบบตรวจจับ AI เพราะมี B-nine หรือคอนเทนต์ปกติแทรกสลับระหว่างการไลฟ์ รวมถึงผู้ไลฟ์สวมหน้ากาก ทำให้ AI ตรวจจับได้ยาก

"แต่รัฐมนตรีมองว่า คำอธิบายดังกล่าว “ฟังไม่ขึ้น” เพราะไลฟ์สดดำเนินต่อเนื่องนานถึง 7-8 ชั่วโมง จะบอกว่า อัลกอริทึมจับไม่ได้ เพราะมีคอนเทนต์ปกติแทรกไม่กี่นาที ผมว่าฟังไม่ขึ้น มันชัดเจนมากในหลายมิติ" นายไชยชนก กล่าว

ด้าน พล.ต.ต.นิเวศน์ อาภาวศิน ​รองผู้บัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี​ (รอง ผบช.สอท.) เปิดเผยว่า จากการตรวจสอบพบการไลฟ์สดลักษณะอนาจารรวม 5 บัญชี ทำให้รูปแบบเป็นขบวนการ แบ่งเป็น 3 บัญชีในคืนวันเสาร์ และอีก 2 บัญชีในวันอาทิตย์ โดยทั้งหมดเป็น "บัญชีอวตาร" ใช้รูปบุคคลหน้าตาดีเป็นโปรไฟล์เพื่อดึงดูดผู้ชม แต่ บริษัท เมตา ยังตอบไม่ได้ว่า ผู้เผยแพร่ต้นทางไลฟ์อยู่ในไทย หรือ ต่างประเทศอยู่ระหว่างตรวจสอบ และถ้าอยู่ในต่างประเทศ ตำรวจไทยจะประสานกับตำรวจสากลเพื่อดำเนินการเอาผิด แต่ยอมรับว่า บางประเทศไม่ได้มีกฎหมายเกี่ยวกับการเผยแพร่คลิปลักษณะดังกล่าว แต่ถ้าผู้เผยแพร่ต้นทางอยู่ในไทย ก็จะมีความผิดตามกระบวนการที่ตำรวจจะตรวจสอบอีกที

ส่วนเป้าหมายของการเผยแพร่คลิปไลฟ์ ตามประสบการณ์ของตำรวจเห็นว่า อาจโยงหรือหวังผลต่อการชวนผู้ชมเข้าเล่นพนันออนไลน์ หรือ เอาไลฟ์ไปผลิตเป็นคลิปเผยแพร่ซื้อขายในออนไลน์ หวังผลประโยชน์กันเพิ่มเติม ไม่ใช่การกระทำแบบลักษณะเฉพาะบุคคล เป็นความจงใจทำกันเป็นขบวนการและเป็นลักษณะฟิชชิ่งเพื่อหลอกเก็บข้อมูลผู้ใช้งาน

เจ้าหน้าที่ตำรวจระบุว่า ผู้ไลฟ์และผู้เผยแพร่มีความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี ขณะที่ผู้แชร์ต่อก็เข้าข่ายความผิดเช่นกัน

"การดูภาพลามกของผู้ใหญ่ไม่ผิดกฎหมายไทย แต่การแชร์ถือเป็นการเผยแพร่ มีความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์" พล.ต.ต.นิเวศน์ กล่าว

ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ตำรวจไซเบอร์เตือนประชาชนว่า อย่าหลงเข้าไปดูคอนเทนต์จากลิงก์ที่ถูกแชร์ต่อ เพราะอาจเป็นการฟิชชิ่งเพื่อขโมยข้อมูลส่วนบุคคล หรือเชื่อมโยงกับเว็บพนันออนไลน์